Aby moje wnuki żyły w lepszym kraju

Wpis

poniedziałek, 30 listopada 2015

Co zrobić aby nie powtórzył się kryzys z wyborem sędziów Trybunału Konstytucyjnego

Kryzys z wyborem sędziów Trybunału Konstytucyjnego trwa.  Jakieś rozstrzygnięcia -  z dodatkiem falandyzacji prawa - zapadną,  kurz bitewny opadnie a MY zostaniemy ze złym prawem, złymi dotychczasowymi zwyczajami,.....

Jakie zmiany powinny być dokonane w prawie  aby w przyszłości uniknąć zamieszania wokół wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego.  Oto kilka propozycji:

1.   Wniosek w sprawie zgłoszenia kandydata na sędziego Trybunału składa się do Marszałka Sejmu nie później niż 6 miesiące przed dniem upływu kadencji sędziego Trybunału.  Głosowanie nad zgłoszonymi kandydaturami odbywa się nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem upływu kadencji sędziego Trybunału  i nie później niż  2 miesiące przed dniem upływu kadencji sędziego Trybunału.  -   Trzeba skończyć z dotychczasową praktyką zgłaszania kandydatów i wyboru sędziego TK w ostatniej chwili,  co wręcz narzuca  art. 30  Regulaminu Sejmu (termin zgłoszenia kandydata 30 dni  przed końcem kadencji).  Ustawa o TK z 25 czerwca 2015 wprowadziła 3 miesięczny termin dla zgłaszania kandydatów art. 19 ust. 2,  jej nowelizacja z 19 listopada wprowadza 30 dniowy termin.    Posłowie  (opinia publiczna również, jeśli mamy być społeczeństwem obywatelskim)  muszą mieć  czas na zapoznanie się  i zastanowienie się nad sylwetkami kandydatów,  aby dokonać racjonalnego wyboru.  Wyznaczenie terminu głosowania nie później niż na 2 miesiące przed końcem kadencji ma dwojakie uzasadnienie.  Po pierwsze, gdyby nie dokonano wyboru sędziego  spośród zgłoszonych kandydatów pozostają co najmniej 2 miesiące na zgłoszenie nowych i ponowny wybór w trybie "przyspieszonym"  tak aby Sejm nie naruszył art. 194  ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że TK składa się z 15 sędziów.  Po drugie,  kandydaci na sędziów TK to  osoby mające liczne obowiązki zawodowe, które powinni zakończyć przed rozpoczęciem pracy w TK. 

2.   Prawo zgłaszania kandydatów na sędziego TK do Marszałka Sejmu powinien przysługiwać nie  posłom, ale:   Krajowej Radzie Sądownictwa, Sądowi Najwyższemu,   Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu,   Krajowej Radzie Prokuratury,  kolegium dziekanów wydziałów prawa uniwersytetów,  ....  -   Wyboru dokonuje Sejm - co determinują zapisy konstytucyjne -  ale kandydatów zgłaszają zespoły apolityczne,  co odpolityczni proces wyboru sędziego TK,  przynajmniej na pierwszy etapie.

3.   Należy rozważyć czy to Prezydentowi RP a nie Sejm powinien wybierać i powoływać sędziów TK spośród zgłoszonych kandydatów (ta propozycja wymaga zmiany Konstytucji RP).  - Wybór przez Prezydenta (analogicznym jak wybór Prokuratora Generalnego) będzie mniej polityczny niż wybór Sejmu.

4.   Tryb wyboru sędziego TK powinien być zapisany w ustawie o TK a nie w Regulaminie Sejmu.  -  Regulamin przyjmowany jest uchwałą Sejmu, pozwala to większości parlamentarnej szybko zmieniać jego zapisy  - co pokazała noc 25/26 listopada br. , kiedy większość parlamentarna wprowadziła dodatkowy zapis dający marszałkowi prawo dowolnego określania terminu  zgłaszania kandydatów  -  pod bieżące potrzeby polityczne. 

5.   Kadencja sędziego TK powinna być wydłużona do 15 lat  (wariant 2 - 12 lat).  (ta propozycja wymaga zmiany Konstytucji RP)   -   Po pierwsze,  nie mamy za dużo osób kwalifikujących się na sędziów TK:  wiedza prawnicza,  doświadczenie życiowe i zawodowe, inteligencja i niezależność.  Ci co dokładnie obserwują prace TK mówią,  że poprzednie składy sędziowskie TK były "lepsze".   Po drugie,   dłuższa kadencja  pozwoli uniknąć sytuacji gdy skład trybunału jest zdominowany przez sędziów wybieranych przez jedną opcję polityczną.  Nawet gdyby przez dwie kolejne kadencje "rządziła"  ta sama koalicja.   Po trzecie,  będzie taniej.

6.   Zmienić kalendarz wyboru sędziów TK,  tak aby nie wybierano 2 lub więcej sędziów w tym samym terminie (lub w krótkich odstępach czasu).  Najlepiej aby odstęp pomiędzy wyborem każdego sędziego TK wynosił więcej niż   6 miesięcy.  -  Bez zmiany Konstytucji RP jest to możliwe jedynie jeżeli kilku sędziów TK okaże wielką mądrość  i  zrzeknie się funkcji sędziego na 18,  12 lub 6 miesięcy przed końcem kadencji.    Łatwiej jest osiągnąć ten cel wydłużając kadencje sędziego do 15 lat i w przepisach przejściowych i dostosowawczych Konstytucji RP wprowadzić warunki, że w okresie przejściowym tj. kolejne 9 lat,  sędziowie będą powoływani na kadencje od 9 do 15 lat w taki sposób aby, w przyszłości w poszczególnych latach kończyła się kadencja tylko jednego sędziego.

Przykład:

Jeżeli w danym roku wybrani mają być np.. 3 sędziowie to pierwszy wybierane jest na 9-letnią kadencję,  drugi na 10-letnią,  a trzeci na 11-letnią.   Jeżeli  zdarzy się tak, że w roku,  w którym wypada koniec kadencji nowo wybieranego sędziego, kończy się kadencja wcześniej wybranego sędziego to wtedy wydłuża się jego kadencję o jeden rok lub więcej tak aby koniec kadencji wypadł w roku w którym nie kończy się kadencja żadnego innego  z dotychczas wybranych sędziów.   Trochę zagmatwany opis ale proszę mi wierzyć,  że po 9-letnim okresie dostosowawczym TK będzie liczył 15 sędziów, którym kadencje będą się kończyły w różnych latach.  Oczywiście z biegiem lat ten misterny terminarz wyborów zostanie zakłócony (zgony, rezygnacje,......)

Proszę przedstawić inne propozycje.

Ps.   Niestety Rzecznik Praw Obywatelskich  ma inne zdanie niż zaprezentowane postulat  w pkt.  1.  W dniu 26.11.2015 RPO przesłał  pismo procesowe do TK z prośbą uznanie dwóch uchwał Sejmu z dnia 8  października br. powołujących sędziów TK ("grudniowych") za niezgodne z Konstytucją RP.  Podstawowym argumentem RPO jest teza,  że wybór sędziów powinien być dokonywany przez ten skład Sejmu w którym rozpoczyna się kadencja sędziego.  Co wywodzi z zapisu  art. 194 ust. 1 Konstytucji RP  " Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów, wybieranych indywidualnie

przez Sejm na 9 lat....."   Jeżeli teza RPO zostanie uznana przez TK za prawdziwą to co 4 lata możemy  mieć zamieszanie wokół wyboru sędziów TK.  i  

 

 

Szczegóły wpisu

Tagi:
Kategoria:
Autor(ka):
mazur.krzysztof
Czas publikacji:
poniedziałek, 30 listopada 2015 14:41

Polecane wpisy