Aby moje wnuki 篡造 w lepszym kraju

biznes i gospodarka

  • czwartek, 15 grudnia 2011
    • Warunki przyj璚ia waluty EURO

      Formalne wymagania wprowadzenia waluty EURO tzw. kryteria konwergencji lub kryteria z Maastricht s znane (w drugiej cz窷ci wpisu przypomniano poszczeg鏊ne kryteria). W 2011 roku Polska nie spe軟ia wi瘯szo軼i z nich.

      Spe軟ienie kryteri闚 z Maastricht pozwala przyj望 walut EURO, ale nie gwarantuje, 瞠 po wst徙ieniu do strefy EURO gospodarka b璠zie dobrze funkcjonowa. Aby dobrze funkcjonowa w obszarze wsp鏊nej waluty gospodarka musi mie d逝goterminow zdolno嗆 do poprawy produktywno軼i w tempie analogicznym jak w wiod帷ych gospodarkach strefy oraz mie zdolno軼i innowacyjne. Przyj璚ie wsp鏊nej waluty eliminuje dewaluacj jako czynnik, kt鏎y mog kr鏒koterminowo poprawia konkurencyjno嗆 gospodarki w uj璚iu nominalnym Po przyj璚iu wsp鏊nej waluty wszelkie dostosowania b璠 musia造 przebiega w sferze realnej.

      Kryteria z Maastricht dotycz帷e inflacji, kursu walutowego po鈔ednio sprawdzaj zdolno嗆 gospodarki do utrzymania produktywno軼i na konkurencyjnym poziomie, ale badanie formalnych warunk闚 konwergencji obejmuje bardzo kr鏒ki okres. Pytanie czy polska gospodarka jest w stanie w perspektywie kilkunastu lat poprawia produktywno嗆 i innowacyjno嗆? Dzisiaj odpowied brzmi NIE.

      Po pierwsze, rynek pracy nie jest dostatecznie elastyczny. Istniej bariery w dostosowaniu czasu pracy do potrzeb pracodawcy oraz bariery w rozwi您ywani stosunku pracy. W 2011 roku przestanie dzia豉 ustawa o 豉godzeniu skutk闚 kryzysu, kt鏎a pozwala豉 regulowa pracodawcy czas pracy w zale積o軼i od popytu na zatrudnienie. Trzeba rozwi您ania tej ustawy na sta貫 przenie嗆 do prawa pracy. Nale篡 uelastyczni warunki rozwi您ywania um闚 pracy na czas nieokre郵ony. Brak mieszka do wynaj璚iach po niskich cenach ogranicza przemieszczenie si造 roboczej pomi璠zy regionami. Najgorzej jest w zakresie podnoszenia kwalifikacji, przekwalifikowanie si, zmiany zawodu. Dzia豉lno嗆 Funduszu Pracy w tym zakresie zosta豉 ograniczona. Kulturowo r闚nie nie jeste鄉y elastyczni aby zaakceptowa fakt, 瞠 w ci庵u 篡cia pracujemy w kilku zawodach.

      Po drugie, gospodarka polska ma za nisk stop oszcz璠no軼i, w zwi您ku z czym zbyt ma豉 ilo嗆 鈔odk闚 mo瞠 by przekazana na inwestycje. Obecnie dzi瘯i dotacj z UE , problem nie jest widoczny, ale za 7 lat ilo嗆 subwencji z UE spadnie . Patrz przypadek Portugalii, Hiszpanii, Irlandii. Dodatkowo, doch鏚 narodowy generowany przez kapita jest cz窷ciowo transferowany przez w豉軼icieli za granic, a w przypadku sp馧ek pa雟twowych pobierany jest przez bud瞠t na bie膨c konsumpcj. Brak jest dostatecznej ilo軼i krajowego kapita逝 o du瞠j warto軼i (du瞠j koncentracji), kt鏎y generuje dochody, przeznaczane na kolejne inwestycje. Rozdrobnienie w豉sno軼i kapita造 powoduje, 瞠 dochody przeze generowane w warunkach recesji przeznaczane b璠 w wi瘯szej cz窷ci na konsumpcj.

      Po trzecie, innowacyjno嗆 gospodarki os豉bia spos鏏 w jaki dzia豉j instytucje badawcze i naukowe, z kt鏎ych wi瘯szo嗆 jest pa雟twowa. Brak zainteresowania prac na rzecz przemys逝 i brak umiej皻no軼i menad瞠rskich jak zarz康za wynalazkami i ich wdro瞠niami. Niskie 鈔odki przeznaczane na B&R przez pa雟two i przez sektor prywatny. Brak u krajowych w豉軼icieli kapita逝, kt鏎y m鏬豚y by przeznaczony na innowacje, na B&R i na wdro瞠nia innowacji. Jerry Engel w wyk豉dzie wyg這szonym dla m這dych przedsi瑿iorc闚 w centrum Intela w San Francisco w czasie konkursu Intel Global Chellange powiedzia:

      Tworzy innowacje to znaczy traci pieni康ze po to, 瞠by w bli瞠j nieokre郵onej przysz這軼i odrabia straty, a jeszcze p騧niej zarabia. To wymaga pozytywnego sposobu my郵enia i wytrwa這軼i. Wielu z was za這篡 firmy, wielu z was b璠zie pracowa這 nad 鈍ietnymi innowacyjnymi, i wielu z was zbankrutuje. Nie traktujcie bankructwa jak pora磬i, bo to nie jest pora磬a.”

      Decyduj帷 si na przyst徙ienie do wsp鏊nej waluty i chc帷 odnie嗆 sukces Polska rozwi您a te trzy problemy: poprawi elastyczno嗆 rynku pracy, zwi瘯szy zdolno嗆 do finansowania inwestycji ze 鈔odk闚 krajowych, poprawi innowacyjno嗆 gospodarki.

      Jest jeszcze jedno kryterium, kt鏎e musi spe軟i strefa EURO, a w豉軼iwie EBC , aby Polska mog豉 bezpiecznie przyst徙i do obszaru wsp鏊nej waluty. EBC musi powr鏂i do najlepszych praktyk Deutsche Bundesbank , a nie pod捫a drog FED. Zaprzesta drukowania pieni康ze aby zmniejszy koszty finansowanie deficytu pa雟tw cz這nkowskich. Utrzymywa kr鏒koterminowe stopy procentowe powy瞠j inflacji. Utrzyma swoja niezale積o嗆 od polityk闚. Dlaczego mamy zamienia dobry NBP na kiepski EBC.

      Kryteria z Maastricht

      Inflacja - poziominflacjidanego pa雟twa w ci庵u roku poprzedzaj帷ego badanie nie mo瞠 przekracza 1,5 pkt. procentowego inflacji trzech pa雟twUnii Europejskiejo najbardziej stabilnym poziomie cen. Inflacj t mierzy si wska幡ikiemHICP (ang.Harmonised Index of Consumer Prices), nie zaCPI. Polska spe軟ia to kryterium.

      Sytuacja fiskalna - pa雟two cz這nkowskie nie mo瞠 by obj皻eprocedur nadmiernego deficytu(EDP), kt鏎a zwi您ana jest z przekroczeniem wska幡ik闚 odnosz帷ych si do sektora instytucji rz康owych i samorz康owych (ang.general government). Wska幡iki te wynosz 3%PKBw odniesieniu do deficytu oraz 60% PKB w odniesieniu do zad逝瞠nia. Polska jest obj皻a procedur EDP.

      Kurs walutowy - pa雟twa cz這nkowskie zobowi您ane s do uczestnictwa weuropejskim mechanizmie kursowymprzez minimum dwa lata, bez powa積ych napi耩. Ocena pomy郵no軼i pozostawania w mechanizmie wydawana jest przezEuropejski Bank Centralny. W okresie przebywania w ERM II zakazana jest samowolnadewaluacjawalutykrajowej wzgl璠emeuro. Obecnie maksymalne dopuszczalne pasmo waha kursowych wynosi +/- 15% odchylenia wzgl璠em wyznaczonego kursu centralnego. Polska nie uczestniczy w ERM II.

      Stopy procentowe - w ci庵u roku przed badaniem 鈔ednia nominalna d逝goterminowa stopa procentowa nie mo瞠 przekracza stopy procentowej pa雟tw referencyjnych o wi璚ej ni 2 pkt. procentowe. Przy ocenie brane s pod uwagobligacje skarbowe. Przy ocenie jego wype軟ienia brane s te same trzy pa雟twa, co przy kryterium inflacyjny. Polska nie spe軟ia tego kryterium.

      Szczeg馧y wpisu

      Komentarze:
      (2) Poka komentarze do wpisu „Warunki przyj璚ia waluty EURO”
      Tagi:
      Kategoria:
      Autor(ka):
      mazur.krzysztof
      Czas publikacji:
      czwartek, 15 grudnia 2011 02:33
  • poniedzia貫k, 26 wrze郾ia 2011
    • Co robi aby nie by這 w Polsce recesji?

      Kilka czynnik闚 sprawi這, 瞠 w okresie kryzysu w Polsce mieli鄉y dodatni wzrost gospodarczy:

      • dotacje z Unii Europejskiej finansuj帷e m.in. nak豉dy inwestycyjne w sektorze publicznym,
      • pomimo wzrostu udzia造 produkcji na eksport, nadal w gospodarka polska ma du篡 udzia produkcji na potrzeby rynku krajowego,
      • dewaluacja z這tego poprawiaj帷a konkurencyjno嗆 eksportu, ale za cen wzrostu inflacji,
      • porozumienie pracodawc闚 i pracobiorc闚 w sprawie uelastycznienia rynku pracy,
      • wzrost deficytu sektora publicznego poprzez utrzymanie wysokich wydatk闚 sektora publicznego, niestety g堯wnie transfer闚 socjalnych finansuj帷ych konsumpcj,
      • utrzymanie pozytywnych oczekiwa Polak闚, 瞠 kryzys nas nie dotyczy co pomog這 utrzyma wzrost popytu konsumpcyjnego,

      Na trzy ostatnie czynniki istotny wp造w mia豉 polityka rz康u.

      Je郵i gospodarka 鈍iatowa wkroczy w kolejna faz spowolnienie wi瘯szo嗆 ww. czynnik闚, kt鏎e sprzyja造 wzrostowi gospodarczemu w ostatnich trzech latach nie wzmocni wzrostu gospodarczego. Nie jest mo磧iwe utrzymanie wysokiego deficytu sektora publicznego. Nie uda si utrzyma optymistycznych oczekiwa konsument闚. Nie powinno si doprowadza do dalszej dewaluacji z這tego. Dotacje z UE nie wzrosn, dobrze b璠zie je郵i zostan utrzymane na dotychczasowym poziom. Nie nale篡 oczekiwa wzrostu inwestycji sektora prywatnego.

      Co mo積a zrobi? Cztery podstawowe kierunki dzia豉:

      1. Zwi瘯szy wydatki inwestycyjne finansowane z bud瞠tu pa雟twa na infrastruktur (remont linii kolejowych, budowa sieci energetycznych, przyspieszenia realizacji programu budowy autostrad itp.). Neolibera這wi proponuj r闚noczesne zmniejszenia wydatk闚 i podatk闚, aby zwi瘯szy konsumpcj i inwestycje prywatne. W obecnej sytuacji polskiej gospodarki i ponownej recesji gospodarki 鈍iatowej prywatne inwestycje nie wzrosn. Nie mo積a zwi瘯szy deficytu sektora publicznego pozostaje wi璚 sfinansowanie wzrostu wydatk闚 inwestycyjnych poprzez wzrost dochod闚 bud瞠tu pa雟twa, kt鏎y mo積a uzyska m.in.:

      • likwidacj bezsensownych ulg w podatku PIT np. wsp鏊nego rozliczania ma鹵onk闚, ulgi dla os鏏 samotnie wychowuj帷ych dzieci, ulgi dla dziennikarzy,
      • wprowadzenie jednej stawki VAT, co spowoduje ograniczenie procederu niep豉cenia tego podatku przez przedsi瑿iorstwa,
      • podwy窺zenie sk豉dki rentowej tzn. napraw b喚dnej decyzji z 2007 roku o zmniejszeniu tej sk豉dki.

      2. Zwi瘯szenie poda篡 nowych mieszka poprzez nast瘼uj帷e dzia豉nia:

      • Zwi瘯szenia budownictwa na wynajem poprzez liberalizacj ustawy o ochronie lokator闚. Zliberalizowane zasady powinny obowi您ywa dla lokali wybudowanych po 1 stycznia 2012 roku, dla pozosta造ch lokali powinien by wprowadzony okres vacatio legis. Skr鏂enie okresu amortyzacji budynk闚 na wynajem.
      • Likwidacja programu „Rodzina na swoim” jako jednego z czynnik闚 powoduj帷ego wzrost cen mieszka. Popyt na mieszkania w Polsce jest i nie trzeba go sztucznie nap璠za.
      • Uruchomienie dotacji dla gmin na realizacje inwestycji infrastrukturalnych uzbrajaj帷ych nowe tereny pod budownictwo mieszkaniowe.
      • Zmuszenie samorz康闚 do opracowania plan闚 przestrzennego zagospodarowania, poprzez wprowadzenie zasady, 瞠 podatek od nieruchomo軼i mo瞠 by pobierany tylko z obszar闚 posiadaj帷ych takie plany (propozycja Ruchu Poparcia Palikota).

      3. Ograniczy bariery biurokratyczne dla przedsi瑿iorc闚. Zmuszenie sejmowej komisji „Przyjazne pa雟two” do efektywnej i skutecznej pracy. Obecnie jest wi璚ej opowie軼i Pana Palikota i pos豉 Szenfelda ni rezultat闚.

      4. Dalsz liberalizacje rynku pracy. Zliberalizowanie zasad zwalniania pracownik闚 zatrudnionych na czas nieokre郵ony. Wynegocjowanie porozumienia pomi璠zy pracodawcami i pracownikami o ograniczeniu realnego tempa wzrostu wynagrodze. Przed逝瞠nie dzia豉nia ustawy z 2009 roku o 豉godzeniu skutk闚 kryzysu ekonomicznego (ustawa obowi您uje do ko鎍a 2011 roku) lub wdro瞠nie

      Co mo積a wi璚ej zrobi?

      Szczeg馧y wpisu

      Komentarze:
      (1) Poka komentarze do wpisu „Co robi aby nie by這 w Polsce recesji?”
      Tagi:
      Kategoria:
      Autor(ka):
      mazur.krzysztof
      Czas publikacji:
      poniedzia貫k, 26 wrze郾ia 2011 18:11
  • 鈔oda, 24 sierpnia 2011
    • Indeksy gie責owe wracaj do prawdziwych warto軼i

      Po raz trzeci w ostatnim dziesi璚ioleciu warto軼i indeks闚 gie責owych wracaj do prawdziwych, rzetelnych warto軼i. Powracaj z obszar闚 globalnych baniek spekulacyjnych.

      Cena akcji zale篡 od wielu czynnik闚. Podstawowy, to oczekiwane zyski sp馧ki w przysz這軼i. Zyski firmy s skorelowane z warto軼i dodan wytwarzan przez firm. Suma warto軼i dodanych przedsi瑿iorstw daje doch鏚 narodowy (PKB). Wy窺ze oczekiwane zyski w kolejnych latach oznaczaj wy窺ze tempo wzrost PKB w przysz這軼i i powoduj wzrost cen akcji oraz wzrost indeks闚 gie責owych. Je瞠li po kilku latach oka瞠 si, 瞠 faktyczne zyski (faktyczny wzrost PKB) s ni窺ze ni oczekiwano ceny akcji s korygowane w d馧 (indeksy gie責owe spadaj). Nie jest mo磧iwe aby w horyzoncie kilku, kilkunastu lat tempo wzrostu indeks闚 gie責owych znacz帷o przewy窺za這 tempo wzrostu PKB.

      Inne wa積e czynniki wp造waj帷e na cen akcji to:

      • stopa zwrotu z bezpiecznych inwestycji czyli oprocentowanie rz康owych papier闚 warto軼iowych,
      • stan psychiczny inwestor闚, ich nastroje,
      • wyniki dokonywanych przez analityk闚 i komputery analiz technicznych,

      Na co dzie w decyzjach inwestor闚 dominuje analiza techniczna i ogl康anie si na to co dzieje si na gie責zie w Nowym Jorku. Co pewien czas jednak do g這su dochodzi analiza fundamentalna i inwestorzy (lub ich cz窷) dostrzega rozjazd pomi璠zy cenami akcji a zyskami generowanymi przez sp馧ki gie責owe, pomi璠zy stop przyrostu PKB, a stop wzrostu warto軼i indeks闚 gie責owych.

      W ostatnich 15 latach rynki kapita這we przesz造 przez trzy ba鎥i spekulacyjne. Indeksy gie責owe (wykres 1, wykres 2) po okresie stabilnego wzrostu w latach osiemdziesi徠ych, w drugiej po這wie lat dziewi耩dziesi徠ych wystrzeli造 w g鏎.

      Wykres 1. Warto嗆 indeksu NASDAQ Composite w latach 1971 – 2011

      Wykres 2. Warto嗆 indeksu S&P500 w latach 1971 - 2011

      Pierwsza spekulacja, zwana „ba鎥 internetow” osi庵n窸a swoje apogeum w 1999 roku. Indeks NASDAQ wzr鏀 w stosunku do 1994 roku pi璚iokrotnie, S&P500 trzykrotnie, podczas gdy GDP Stan闚 Zjednoczonych w cenach bie膨cych wzros這 tylko o 40% (wykres 3). W 2002 roku warto軼i indeks闚 powr鏂i造 do poziomu odpowiadaj帷emu wzrostowi GBP. Druga ba鎥a spekulacyjna tzw. „mieszkaniowa” osi庵n窸a swoje maksimum w 2007 roku. GDP w 2007 roku by這 dwukrotnie wy窺ze ni w 1994 roku, za indeks NASDAQ 3,5-krotnie, S&P500 3-krotnie wy窺zy ni w 1994 roku. Kryzys w roku 2008 spowodowa spadek warto軼i indeks闚 do poziomu odpowiadaj帷emu dwukrotno軼i warto軼i z 1994 roku, co by這 zbie積e z przyrostem warto軼i GDP. Trzeci wzrost spekulacyjny mia miejsce w latach 2009-2010. To echo ba鎥i spekulacyjnej z 2007 roku i efekt pompowania pieni璠zy przez FED w gospodark. W bie膨cym roku podlega korekcie w d馧.


      Polsk, jako kraj le膨cy na peryferiach rynk闚 kapita這wych omin窸a pierwsza ba鎥a spekulacyjna z ko鎍a XX wieku (wykres 4). W 2003 roku indeks WIG w stosunku do 1995 roku wzr鏀 o ok. 180%, a PKB wzr鏀 o ok. 150% . Po wst徙ieniu do UE polski rynek kapita這wy stal si bardziej wiarygodny dla inwestor闚 zagranicznych i dotkn窸a go ba鎥a spekulacyjna z 2007 roku. Indeks gie責owy WIG w 2007 roku by 9-krotnie wy窺zy ni w 1995 roku (wykres 5). PKB miedzy 1995 rokiem a 2007 wzros這 jedynie 3,5- krotnie. Po spadku warto軼i indeksu WIG w 2008 roku jego warto嗆 wynosi豉 ok. 370% warto軼i z 1995 roku, a warto嗆 PKB wynosi豉 380% warto軼i PKB z 1995 roku. W latach 2009-2010 nast徙i w 郵ad za gie責ami 鈍iatowymi niczym nie uzasadniony wzrost indeksu WIG. Spadek warto軼i indeksu WIG w br. spowodowa, 瞠 w sierpniu br. indeks ponownie zbli篡 si do swojej realnej warto軼i.

      Wykres 4. Warto嗆 indeksu WIG w latach 1991 - 2011


      Powy窺zych wywod闚 nie nale篡 wyci庵a wniosk闚, 瞠 spadek warto軼i indeks闚 gie責owych nie b璠zie mia wp造wu na wzrost gospodarczy. Po pierwsze, wielu wsp馧czesnych decydent闚 zosta這 wykszta販onych przez monetaryst闚 i 鈍i璚ie wierz, 瞠 cena rynkowa zawiera w sobie wszystkie informacje. Je瞠li warto嗆 indeks闚 spad豉, to nie dostrzegaj tego, 瞠 ich warto嗆 by豉 zawy穎na, a wierz 瞠 wzrost gospodarczy b璠zie s豉bszy i zgodnie z tym przekonaniem podejmowa b璠 decyzje. Po drugie, spadek warto軼i indeks闚 powoduje spadek warto軼i aktyw闚 posiadanych przez gospodarstwa domowe (np. spadek warto軼i oszcz璠no軼i w funduszach emerytalnych), a tym samym „wealth effect” negatywnie wp造wa na wielko嗆 konsumpcji.

      Wniosek z powy窺zych wywod闚 jest nast瘼uj帷y, 瞠 politycy zamiast biadoli nad spadkiem warto軼i indeks闚 gie責owych powinni skoncentrowa si na przeciwdzia豉niu powstawaniu baniek spekulacyjnych. Kilka rozwi您a mo積a wprowadzi na poziomie kraj闚 grupy G20, m.in. dyskutowany ju podatek obrotowy od transakcji kapita這wych, zakaz przeprowadzania pewnych typ闚 transakcji kapita這wych oraz zakaz stosowania okre郵onych instrument闚 pochodnych. Porozumienie powinno obejmowa wiele kraj闚 wraz z instrumentami przeciwdzia豉j帷ymi przeniesienia transakcji kapita這wych do obszar闚 „offshore”.

      Szczeg馧y wpisu

      Komentarze:
      (0)
      Tagi:
      Kategoria:
      Autor(ka):
      mazur.krzysztof
      Czas publikacji:
      鈔oda, 24 sierpnia 2011 00:17
  • poniedzia貫k, 22 sierpnia 2011
    • Kryzys Euro dopiero nadejdzie

      Gdyby na przyk豉d miasta Warszawa, Krak闚 i Wroc豉w przekroczy造 limit zad逝瞠nia i banki nie by造by ch皻ne do udzielania kredyt闚 i zakupu kolejnych obligacji emitowanych przez ww. miasta czy kt鏎ykolwiek z ekonomist闚 nazwa豚y to kryzysem z這tego, kryzysem gospodarki polskiej. Nie. M闚iono by o kryzysie finans闚 samorz康闚, niedostatecznej kontroli ze strony izb obrachunkowych, itp.

      Gdyby w zaistnia貫j sytuacji pod naciskiem polityk闚, NBP zacz掖 kupowa obligacje ww. miast aby zapewni im p造nno嗆 finansow, zmniejszy koszty obs逝gi d逝gu, wtedy ekonomi軼i i publicy軼i zacz瘭iby m闚i o kryzysie waluty narodowej.

      Filozofia analityczna sformu這wa豉 twierdzenie m闚i帷e, 瞠

      „J瞛yk jest matryc, kt鏎a kszta速uje nasze postrzeganie 鈍iata”

      B喚dne, nieprecyzyjne nazywanie fakt闚 powoduje, 瞠 fa連zywie opisujemy rzeczywisto嗆. Tak zwany, kryzys strefy Euro jest kryzysem systemu finans闚 publicznych niekt鏎ych pa雟tw UE . Jego skutki b璠 dotyczy wszystkich pa雟tw UE i nie tylko pa雟tw UE. Od pocz徠ku politycy b喚dnie opisuj problem, ogniskuj帷 go jako problem waluty EURO. Zamiast rozwi您ywa problem narz璠ziami polityki fiskalnej, co jest niepopularne politycznie, wci庵aj w rozwi您anie problemu Europejski Bank Centralny.Wiod帷y w rozwi您ywaniu problemu Grecji powinien by MFW a nie EBC. Politycy chc zmusi EBC aby prowadzi polityk pieni篹n jak FED, a nie jak w przesz這軼i prowadzi Niemiecki Bank Centralny. Skutki b璠 takie jak polityki FED w ostatnich dwudziestu latach. I wtedy m闚ienie o kryzysie strefy Euro b璠zie uzasadnione.

      Miejmy nadziej, 瞠 Rada Polityki Pieni篹nej i zarz康 NBP b璠 w wi瘯szym stopniu niezale積i od polityk闚 ni rada EBC.

      Szczeg馧y wpisu

      Komentarze:
      (0)
      Tagi:
      brak
      Kategoria:
      Autor(ka):
      mazur.krzysztof
      Czas publikacji:
      poniedzia貫k, 22 sierpnia 2011 23:55

Tagi

Kana informacyjny